Charakterystyka społeczeństwa po powstaniu styczniowym

Język polski, Pozytywizm

Klęska powstania styczniowego oznaczała drugie już przekreślenie szansy na wyzwolenie drogą zbrojnej walki; w tej sytuacji narodziły się hasła pracy organicznej mającej doprowadzić do pogłębienia samoświadomości narodowej i rozkwitu gospodarczego; jednak twórcy idei pozytywistycznych nie brali pod uwagę rzeczywistości, która nie była aż tak sielankowa - nurt tendencyjny przeobraził się więc w realizm krytyczny, który bardziej zgodnie z rzeczywistością prezentował świat.

"Lalka" Prusa jest jednym z niewielu utworów epoki, który tak wszechstronnie analizuje społeczeństwo popowstaniowe; przedstawiony tu obraz jest jednak niezwykle krytyczny: większość arystokracji jest pozbawiona uczuć patriotycznych, niezdolna do działania, zdegenerowana, pełna poczucia wyższości wobec innych i własnej wartości; wyjątkami są baronowa Zasławska i Ochocki (naukowiec) którzy mają zdrowy pogląd na świat i orientują się co jest dobre, a co złe; podobnie jest w przypadku mieszczaństwa, które jest pasywne, biedne i chce mu się zmieniać własnej sytuacji; wyjątkiem jest tu główny bohater (Wokulski), który dzięki własnej obrotności i motywacji (uczucie do Izabeli) zdołał szybko się dorobić; w pewnym stopniu wszystko można by uzasadnić represjami carskimi - każdy musi pilnować własnego interesu, aby nie popaść w konflikt z caratem; jest również pokazany problem asymilacji narodowości żydowskiej, która jednak jest mocno skontrastowana z Polakami - są obrotni, starają się o własny majątek i są poza wszystkim hermetyczni i źle przyjmowani przez narodowość polską.

"A...B...C..." i "Tadeusz" Orzeszkowej - podejmują dwa ważne problemy - edukację dzieci i młodzieży oraz opiekę nad nimi w czasie pracy rodziców; drugą sprawą są prześladowania carskie wobec ludzi próbujących uczyć wbrew zakazom prawnym; pokazuje to niemożliwość realizacji założeń pozytywistycznych.

"Janko Muzykant" Sienkiewicza i "Antek" Prusa pokazują niemożliwość realizacji marzeń utalentowanych jednostek, jeżeli pochodzą one z niższych warstw - są skazane na niedouczenie i ciężką pracę aby przeżyć; ich talent może stać się ich zgubą; przy okazji jest pokazany stosunek wyższych warstw do niższych oraz ciemnota tych ostatnich.

Tak więc obraz społeczeństwa w literaturze pozytywistycznej mamy dość pełny i jasny, chociaż rzadko obiektywny; dominuje krytyczny stosunek do realizacji idei pozytywistycznych i społeczeństwa tego okresu.

Podobne tematy

Walka dwóch uczuć: miłości i obowiązku (honoru) na podstawie "Cyda"

Bohaterowie: Roderyk ; Diego - ojciec Roderyka ; Gomes...

Władysław Broniewski jako Cezary Baryka z "Przedwiośnia"

Śmierć Broniewskiego wywołała szereg reakcji...

Etos rycerza na podstawie przykładów z literatury polskiej i obcej

Etos - z greckiego ethos czyli zwyczaj. W znaczeniu...

Cezary Baryka - bohater poszukujący idei.

1) Rodowód Cezarego i jego rodziny Matka Cezarego -...

Myśliciele oświeceniowi

Franciszek Maria Aronet (Wolter) - wypowiedział się w...

Żródła: wikipedia.pl, teksty nadesłane

Serwis matura memento.pl jest serwisem społecznościowym, publikuje materiały nadesłane przez internautów i nie odpowiada za treść umieszczanych tekstów oraz komentarzy. Serwis matura memento.pl dokłada wszelkich starań, aby weryfikować nadsyłane materiały oraz dbać o ich zgodność z polskim prawem.
  

Ebooki edukacyjne

Dobre wypracowania
Jak samodzielnie pisać wypracowania i otrzymywać z nich wysokie oceny bez większego wysiłku?

Jak zdać egzamin?
Poznaj metody i sztuczki, aby bezstresowo i zawsze pozytywnie zdać każdy egzamin!

Techniki pamięciowe dla każdego
Jak wykorzystać moc swojego umysłu poprzez efektywne techniki pamięciowe i zapamiętać wszystko czego potrzebujesz?

Szybka nauka języków obcych
Jak szybko i skutecznie uczyć się języków obcych, wykorzystując możliwości własnego umysłu?

Szybka nauka
93 specjalne ćwiczenia, dzięki którym nauka nie będzie sprawiać Ci problemów