Oświecenie

pierwsza  |  ...  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  ...  |  ostatnia

Język polski, Oświecenie

Czołowym twórcą sentymentalizmu był Jean Jaques Rousseau (1712-1778). Głosił on powrót do natury oznaczający aprobatę podstawowych uczuć ludzkich nie skażonych cywilizacyjnym zepsuciem. Jego utworem, który zyskał największą popularność jest "Nowa Heloiza" mówiąca o miłości dwojga kochanków, popadającą w konflikt z fałszywymi normami społecznymi. Ukazywała ona uczuciowe motywy postępowania i intymne doznania miłosne. Rousseau kładł nacisk na miłość i dobroć. Dużą rolę w kształtowaniu osobowości człowieka sentymentalnego odegrał empiryzm Lock'a. Jednostka sentymentalna kierowała się intuicją, sercem, wyobraźnią, czyli elementami irracjonalnymi. Bohater sentymentalny charakteryzował się czułością i wrażliwością, jego przeżycia miłosne niejednokrotnie mają wpływ na dalsze losy. Konflikt wewnętrzny przebiegał na płaszczyźnie przeciwstawień tego co pierwotne i naturalne z postępem. Sentymentaliści głosili, że...

Więcej o: Człowiek sentymentalny ... Omów na znanych Ci przykładach polskich i obcych.

Język polski, Oświecenie

O ile poprzednia epoka wywodziła swą nazwę od klejnotu, o tyle kolejna zaczerpnęła ją od światła. Ówcześni ludzie mówili o swej epoce jako o "wieku rozumu" (w Anglii), "wieku filozofów" (we Francji) czy "wieku oświeconym" (w Niemczech). Zwłaszcza to ostatnie określenie zyskało powszechną akceptację i szybko rozpowszechniło się w całej Europie, dając nazwę nowemu okresowi literackiemu. Mimo bowiem wielu odrębności i różnic narodowych, oświecenie miało zasięg ogólnoeuropejski. Przyniosło Europie i światu wiele przełomowych wydarzeń. We Francji zaowocowało Wielką Rewolucją i Deklaracją Praw Człowieka i Obywatela. Kolonie angielskie w Ameryce wywalczyły niepodległość, tworząc Stany Zjednoczone, a w Polsce myśl oświeceniowa zainspirowała wielki ruch reform, uwieńczony uchwaleniem Konstytucji 3 Maja. Najlepszym odzwierciedleniem zmian dokonujących się w ówczesnej Europie mogą być losy Francji. W początkowym okresie...

Więcej o: Wprowadzenie do oświecenia

Język polski, Oświecenie

Geneza oświecenia w Polsce związana jest z kryzysem sarmatyzmu oraz jego politycznymi i kulturalnymi skutkami. Należy do nich zaliczyć szlachecki republikanizm i parlamentaryzm za wszystkimi narosłymi przez wieki deformacjami. Krytykowano także literaturę bezkrytyczną i pełną ozdobnego pustosłowia. Bezprzykładna anarchia, pozorny charakter szlacheckiej demokracji i równości, upadek gospodarczy i utrata możliwości stanowienia o losach własnego państwa zadecydowały o odmienności polskiego oświecenia. Nadrzędną sprawą dla twórców oświeceniowych w Polsce stała się walka o naprawę Rzeczypospolitej. Twórcy krytykowali szlachtę za odejście od ideałów sarmackich. Rzeczywistość znacznie odbiegała od tego wzorca i to było przyczyną anarchii w państwie I. Krasicki; J.U. Niemcewicz - "Powrót posła"). Także publicyści epoki oświecenia wypowiadali się krytycznie na temat szlachty polskiej. Adam Naruszewicz - autor ośmiu satyr...

Więcej o: Oświecenie - epoka polemiki z sarmatyzmem

pierwsza  |  ...  |  3  |  4  |  5  |  6  |  7  |  8  |  9  |  ...  |  ostatnia