Sęp-Szarzyński i Morsztyn - podobieństwa i różnice

Język polski, Barok

M. Sęp-Szarzyński tworzył w okresie późnego renesansu, lecz jego utwory noszą już cechy baroku lub - według innych badaczy - manieryzmu. Twórczość ta jest świadectwem drastycznego rozdwojenia człowieka między duszą i jej wartościami a ciałem, materią. Jednocześnie widać w nich charakterystyczny dla baroku zwrot ku potędze Boga. Szarzyński pokazuje w nich, że jedynym celem człowieka na ziemi jest zmierzanie ku Bogu, że jest On jedyną nieprzemijającą wartością, w odróżnieniu od dóbr doczesnych.

Zupełnie inna jest tematyka utworów Morsztyna, przedstawiciela nurtu poezji dworskiej. W jego wierszach nie ma mowy o niebezpieczeństwach świata ziemskiego i wszechmocy surowego Boga. Jego poezja jest lekka, dowcipna, polega głównie na odbieraniu świata zmysłami, a nie rozumem. Ulubionym tematem Morsztyna jest miłość, przedstawiona za pomocą zaskakujących porównań czy wyszukanych środków stylistycznych.

Elementem łączącym twórczość obu poetów są środki stylistyczne, wynikające z założeń epoki. Obaj piszą sonety, stosują zasadę kontrastu, antytezy, peryfrazy, używają wyszukanych epitetów, metafor, wyliczeń, antynomii (sprzeczność - oksymoron). Charakterystyczne dla baroku jest to, że przede wszystkim ma on poruszyć, wzruszyć, olśnić, a niekoniecznie uczyć. Dlatego w sonecie Morsztyna "Do trupa" można znaleźć zaskakujące zestawienie zmarłego z zakochanym, a w sonetach Sępa-Szarzyńskiego często pojawiają się elipsy (opuszczenie w szyku wyrazów, których można się domyślić) oraz inwersje szyku wyrazów.

Podobne tematy

Odbicie haseł pozytywizmu w nowelach.

Pozytywizm jest to okres w dziejach literatury polskiej,...

Problem poezji i poety w literaturze romantyzmu

Romantycy uznawali swobodę twórczą, poezja miała...

"Mikołaja Doświadczyńskiego Przypadki" - pierwsza polska powieść nowożytna.

Mianem pierwszej polskiej powieści nowożytnej określa...

Temat wojny w wierszach polskich poetów

Tadeusz Różewicz "Ocalony"...

Żródła: wikipedia.pl, teksty nadesłane

Serwis matura memento.pl jest serwisem społecznościowym, publikuje materiały nadesłane przez internautów i nie odpowiada za treść umieszczanych tekstów oraz komentarzy. Serwis matura memento.pl dokłada wszelkich starań, aby weryfikować nadsyłane materiały oraz dbać o ich zgodność z polskim prawem.
  

Ebooki edukacyjne

Dobre wypracowania
Jak samodzielnie pisać wypracowania i otrzymywać z nich wysokie oceny bez większego wysiłku?

Jak zdać egzamin?
Poznaj metody i sztuczki, aby bezstresowo i zawsze pozytywnie zdać każdy egzamin!

Techniki pamięciowe dla każdego
Jak wykorzystać moc swojego umysłu poprzez efektywne techniki pamięciowe i zapamiętać wszystko czego potrzebujesz?

Szybka nauka języków obcych
Jak szybko i skutecznie uczyć się języków obcych, wykorzystując możliwości własnego umysłu?

Szybka nauka
93 specjalne ćwiczenia, dzięki którym nauka nie będzie sprawiać Ci problemów