Struktury prawne, polityka społeczna i gospodarcza Księstwa Warszawskiego

Historia, Historia Polski, XIX wiek i I Wojna Światowa

 

Konstytucja Księstwa Warszawskiego nadana została w Dreźnie 22 lipca 1807 przez Napoleona. Wraz z wprowadzonym równocześnie Kodeksem Cywilnym Napoleona obaliła dawną nierówność stanową. Głosząc zasadę równości wszystkich ludzi wobec prawa, likwidowała odrębne sądy na rzecz jednolitego sądownictwa dla wszystkich obywateli kraju. Znosiła poddaństwo chłopów, zapewniając im wolność osobistą; nie podjęto jednak decyzji o ich uwłaszczeniu. Późniejszy dekret z 21 grudnia 1807 przyznawał dziedzicom pełne prawo własności chłopskich gospodarstw i pozwalał na usuwanie chłopa z ziemi. Zasady Konstytucji Księstwa Warszawskiego wzorowane były w dużej mierze na ustroju Cesarstwa Francuskiego. Księstwo Warszawskie nie miało odrębnej dyplomacji, polityka zagraniczna należała do uprawnień króla saskiego. W Warszawie przebywał stały rezydent (przedstawiciel) Francji, faktycznie kontrolujący polskie władze. Armia Księstwa podlegała zwierzchnictwu francuskiemu.

Artykuł 4 konstytucji Księstwa Warszawskiego głosił: znosi się niewolę, wszyscy obywatele są równi w obliczu prawa, stan osób zostaje pod opieką trybunałów ( każdy człowiek jest panem samego siebie i tylko od niego zależą przyszłe możliwości ). Jak to się miało do chłopów ? Około 80 % mieszkańców Księstwa Warszawskiego zarówno przed 1809 jak i po 1809 stanowili chłopi. Chłopi dzięki temu zyskali wolność poruszania się, możliwość wszelkiego zatrudnienia, a co za tym idzie prawną możliwość awansu i kariery. Inaczej natomiast został uregulowany problem własności chłopskich A mianowicie: w świetle dotychczasowego prawa chłop był tylko użytkownikiem gruntów, które prawnie należały do dworu i z racji owego użytkowania zobowiązany był do rozlicznych świadczeń, głównie darmowej robocizny zwanej pańszczyzną. Z tym, że prawo zwyczajowe dopuszczało możliwość obrotu użytkowaną ziemią, oczywiście za wiedzą i zgodą pana. Obecnie sprawy robocizny i wzajemnych świadczeń miały być uregulowane umową. Własność ziemi jak i własność budynków i inwentarza została uznana za własność dworu, co więcej właściciel mógł swobodnie odebrać chłopu dotychczas użytkowaną ziemię. Mówi się, że konstytucja zdjęła chłopu kajdany razem z butami. Konstytucja wprowadziła również rozszerzenie uprawnień obywatelskich na inne grupy. Tak więc obok posłów szlacheckich wybieranych do izby poselskiej na sejmikach ( 60, po 1809 - 100 ) w izbie mieli zasiadać deputowani wybrani na zgromadzeniach gminnych ( 40 , po 1809 - 66 ). O prawie wyborczym decydował cenzus zasług i majątku.

1. Posiadacze własności szacowanej na 10000zł

2. Plebani i wikariusze

3. Zasłużeni artyści , kupcy i inni fachowcy

4. Zasłużeni podoficerowie i wszyscy oficerowie

5. Do izby poselskiej wchodzili również radcy stanu

6. Senat natomiast składał się z 18 członków po 6 biskupów, wojewodów, kasztelanów.

Monarcha był jedynym źródłem władzy wykonawczej, posiadał również prawie monopol jeśli chodzi o inicjatywę ustawodawczą. Król powoływał ministrów i urzędników, mianował senatorów. Konstytucja przewidywała vice króla, w przypadku jego niemianowania, funkcje miał sprawować prezes rady ministrów. Rząd zwany Radą Ministrów był odpowiedzialny tylko przed królem. Skład personalny rządu pokrywał się z Radą Stanu. Rada Stanu przygotowywała projekty dekretów królewskich i projekty uchwalał sejm. Rada Stanu była również Sądem Koronacyjnym. Podlegało jej sądownictwo administracyjne. Władzę wykonawczą w imieniu króla sprawowało 6 ministrów: wojny, przychodów i skarbu, spraw wewnętrznych, czci religijnej, policji i sprawiedliwości. Władza wykonawcza była 1 - osobowa. Podlegał jej aparat administracyjny. Sejm miał inicjatywę ustawodawczą tylko w dziedzinie podatków i zmian w prawie karnym i cywilnym. Sejm mógł krótko dyskutować na temat projektu ustawy wniesionej przez monarchę, mógł taką ustawę przyjąć lub odrzucić ( żadnych poprawek ). Nowością było powołanie do służby państwowej płatnej, fachowej kadry urzędniczej, Korpus urzędniczy w Księstwie Warszawskim liczył 9000 ludzi ( w RP stanu szlacheckiego pełnienie urzędów było bezpłatne ). Na stanowiska urzędnicze przeprowadzano egzaminy, co z kolei powodowało konieczność uruchomienia systemu szkół przygotowujących do służby publicznej ( kariery urzędniczej ).

Podobne tematy

Powstanie wielkopolskie i Traktat wersalski

Powstanie wielkopolskie Było zbrojnym...

I Wojna Światowa

GENEZA I WOJNY ŚWIATOWEJ 1. Konflikty o kolonie...

Potop szwedzki z II połowy XVII wieku

Po europejskiej wojnie trzydziestoletniej Szwecja...

Cichociemni

Cichociemni - żołnierze Polskich Sił Zbrojnych...

Żródła: wikipedia.pl, teksty nadesłane

Serwis matura memento.pl jest serwisem społecznościowym, publikuje materiały nadesłane przez internautów i nie odpowiada za treść umieszczanych tekstów oraz komentarzy. Serwis matura memento.pl dokłada wszelkich starań, aby weryfikować nadsyłane materiały oraz dbać o ich zgodność z polskim prawem.
  

Ebooki edukacyjne

Dobre wypracowania
Jak samodzielnie pisać wypracowania i otrzymywać z nich wysokie oceny bez większego wysiłku?

Jak zdać egzamin?
Poznaj metody i sztuczki, aby bezstresowo i zawsze pozytywnie zdać każdy egzamin!

Techniki pamięciowe dla każdego
Jak wykorzystać moc swojego umysłu poprzez efektywne techniki pamięciowe i zapamiętać wszystko czego potrzebujesz?

Szybka nauka języków obcych
Jak szybko i skutecznie uczyć się języków obcych, wykorzystując możliwości własnego umysłu?

Szybka nauka
93 specjalne ćwiczenia, dzięki którym nauka nie będzie sprawiać Ci problemów