Utopia - "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki" a antyutopia - "Folwark Zwierzęcy"

Język polski, Oświecenie

a)"Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki"

UTOPIA -

nazwa pochodzi od łacińskiego tytułu dzieła Tomasza More'a; motyw społe- czeństwa egalitarnego ("egalite" = " równość "); utopia swe źródła ma w dziełach Platona i Arystotelesa (literatura egalitarna)

Znane motywy Utopii w literaturze : Francis Bacon "Nowa Antlantyda", J. Swift "Podróże Guliwera", Wolter "Kandyd", I. Krasicki "Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki"

Powieść jest połączeniem kilku modnych wówczas rodzajów powieści : obyczajowej, utopijnej i awanturniczej. Utopia w utworze to część II. Widzimy tu Doświadczyńskiego na fantastycznej wyspie Nipu. Bohater styka się tu z patriachalnym układem stosunków społecznych. Ludzie zajmują się rolnictwem, "wszystko tu pod równym wymiarem", panuje sprawiedliwość, wzajemna miłość, poszanowanie tradycji - a co najważniejsze - w kraju tym wszyscy pracują i cenią pracę jako wartość społeczną. "Praca - mówi mędrzec Xaoo - musi być większa, ale też sama praca tyle ze sobą dobra prowadzi, iż jej oszczędzać jest to krzywdę istotną samemu sobie czynić". Mikołaj Doświadczyński, będąc parobkiem u nipuańskiego gospodarza, poznaje wartość pracy jako źródła zdrowia fizycznego i moralnego. Sam w swoim pamiętniku zapisuje :

"Praca, która z początku zdawała mi się nieznośna, stała się z czasem zabawą przyjemną. Spazmy, wapory

(dolegliwości nerwowe), reumatyzmy, z których mnie nie mogły wyprowadzić wody salcerskie i karlsbadzkie (wody lecznicze), ustąpiły dobrowolnie z rzęsistym potem. Apetyt, który soczystymi bulionami musiał wzbudzać i krzepić (...) mój kucharz
(...), sam się powrócił; a rzepa po pracy lepiej smakowała niż przedtem podlaskie kuropatwy".

"Mikołaja Doświadczyńskiego przypadki" stanowią opwieść, która ma bawić i uczyć zarazem. Ostrze krytyki kieruje Krasicki w stronę wychowania sarmackiego i w stronę cudzoziemszczyzny. Utopia nipuańska kryje w sobie krytykę feudalnych stosunków społecznych i politycznych, a chociaż nie formułuje programu konkretnych reform społecznych wyraża jakby naturalne pragnienie zmiany ustroju w duchu sprawiedliwości i powszechnej miłości.

b)"Folwark Zwierzęcy"

ANTYUTOPIA(utopia negatywna) -

przedstawia zazwyczaj społeczeństwo jako nad miernie zorganizowane, rządzone metodami dyktatorskimi, niszczące w czło- wieku jego indywidualność. Antyutopia to zwykle polemika z utopią, jej ideologią i wiarą w świetlaną przyszłość. To, co w utopii traktowane jest jako przejaw idealnej organizacji społeczeństwa, w antyutopii przedstawione jest jako czynnik ograniczający jednostkę. To, co w utopii wskazywane jest jako wzór społ. idealnego, w antyutopii staje się nieludzkim koszmarem. Przykładem antyutopii są systemy totalitarne, gdzie rządzi nie "siła argumentu" a "argument siły".

1)Przebieg wydarzeń:

a) REWOLUCJA - wprowadzenie nowego prawa:

1."Żadne zwierzę nie zabije innego"

2."Wszystkie zwierzęta są równe"

3."4 nogi dobrze, 2 nogi źle"

4."Żadne zwierzę nie będzie pić alkoholu"

5."Żadne zwierzę nie będzie spać w łóżku"

b)ŚMIERĆ SNOWBALLA I TYRANIA NAPOLEONA:

- powstanie kur

- powstanie obozu pracy

- zmiana prawa:

1."Żadne zwierzę nie zabije innego BEZ POWODU"

2."Wszystkie zwierzęta są równe, ALE NIEKTÓRE SĄ RÓWNIEJSZE OD INNYCH"

3."4 nogi dobrze, 2 nogi źle"

4."Żadne zwierzę nie będzie pić alkoholu, ALE NIEKTÓRE BĘDĄ"

5."Żadne zwierzę nie będzie spać w łóżku Z PRZEŚCIERADŁEM"

- zjazd delegatów świńskich

c)KONTRREWOLUCJA pod przywództwem OSŁA BENIAMINA

2)Problematyka utworu

Jest to powieść paraboliczna. Przedstawione zdarzenia i postaci mają znaczenie alegoryczne, czyli są wyobrażeniami innej rzeczywistości - państwa totalitarnego.

Na paraboliczny, a nie realistyczny charakter wskazują bohaterowie, którymi są zwierzęta, wyposażone do tego w szereg umiejętności i cech ludzkich (mowa, pismo). Tak jak w bajce, gatunku również alegorycznym, zwierzęta przedstawiają pewne typy ludzi.

Temu samemu celowi ualegorycznienie fabuły służy fantastyka przedstawionych zdarzeń, ich nierzeczywisty charakter, który każe szukać w nich innego niż realistyczne znaczenia.

Totalitaryzm to despotyczna, scentralizowana dyktatura autokratycznego, samowładczego władcy albo hierarchi uważającej się za nieomylną, podporządkowująca życie i prawa obywateli biurokratycznemu aparatowi ucisku.

Podobne tematy

"Ojciec Goriot" Balzaca.

Bohaterowie "Ojca Goriot" mają poza funkcją...

Sąd nad społeczeństwem polskim na podstawie III części "Dziadów".

Charakteryzując społeczeństwo polskie Mickiewicz...

Myśl dowcipną zwięźle obwieścić - dydaktyczny charakter bajek Krasickiego.

"Wstęp do bajek" W utworze poeta podaje przykłady...

Poszukiwanie czasu utraconego w "Sklepach cynamonowych" Brunona Schulza.

Schulz patrzy na rzeczywistość oczami poety,...

Dorobek piśmiennictwa polskiego średniowiecznego w Polsce

Pierwszym zabytkiem jest geograficzno - historyczny...

Żródła: wikipedia.pl, teksty nadesłane

Serwis matura memento.pl jest serwisem społecznościowym, publikuje materiały nadesłane przez internautów i nie odpowiada za treść umieszczanych tekstów oraz komentarzy. Serwis matura memento.pl dokłada wszelkich starań, aby weryfikować nadsyłane materiały oraz dbać o ich zgodność z polskim prawem.
  

Ebooki edukacyjne

Dobre wypracowania
Jak samodzielnie pisać wypracowania i otrzymywać z nich wysokie oceny bez większego wysiłku?

Jak zdać egzamin?
Poznaj metody i sztuczki, aby bezstresowo i zawsze pozytywnie zdać każdy egzamin!

Techniki pamięciowe dla każdego
Jak wykorzystać moc swojego umysłu poprzez efektywne techniki pamięciowe i zapamiętać wszystko czego potrzebujesz?

Szybka nauka języków obcych
Jak szybko i skutecznie uczyć się języków obcych, wykorzystując możliwości własnego umysłu?

Szybka nauka
93 specjalne ćwiczenia, dzięki którym nauka nie będzie sprawiać Ci problemów