Wybrani przedstawiciele literatury współczesnej

Język polski, Współczesność

LEOPOLD STAFF (1878-1957)

- w klasycyzującej liryce refleksyjno-filozoficznej łączył spontaniczną afirmację życia z postawą sceptyka-humanisty;
- zbiory: "Sny o potędze", "Wysokie drzewa", "Martwa pogoda", "Wiklina";
- dramat poetycki "Skarb";
- "Pierwsza przechadzka" - wiersz napisany po zbombardowaniu Warszawy;
- poeta pełen optymizmu, głoszący pochwałę życia.

KONSTANTY ILDEFONS GAŁCZYŃSKI (1905-1953)

- utwory przesycone nastrojowym liryzmem, fantastyką i groteskowo-absurdalnym humorem;
- wiersze: zbiór "Zaczarowana dorożka";
- pieśni, poematy: "Niobe", "Wit Stwosz";
- "Pieśń o żołnierzach z Westerplatte".

KRZYSZTOF KAMIL BACZYŃSKI (1921-1944)

- poeta, czołowy liryk pokolenia wojennego;
- wyraża tragiczne przeżycia swojego pokolenia;
- szanse ocalenia człowieka upatruje w postawie patriotycznej, heroizmie i humanizmie;
- "Rodzicom" - poeta patriota, nie lęka się śmierci - zapewnia, że wytrwa;
- "Pokolenie" - wypowiada się w imieniu wszystkich młodych ludzi, których najpiękniejsze lata przypadły na "czas wielkiej próby";
- "Elegia o... chłopcu polskim" - matka zwraca się do syna poległego, który stał się w młodym wieku uczestnikiem tragicznych wydarzeń wojennych;
- zbiory pośmiertne: "Śpiew z pożogi", "Utwory zebrane".

ROMAN BRATNY (ur. 1921)

- prozaik, poeta, publicysta;
- "Kolumbowie - rocznik 20" - powieść o losach młodzieży z AK;
- opowiadania o współczesnej tematyce politycznej;
- wiersze, scenariusze filmowe.

ZOFIA NAŁKOWSKA (1884-1954)

- czołowa przedstawicielka realistycznej prozy psychologicznej i społeczno-moralnej;
- powieści: "Romans Teresy Hennert", "Niedobra miłość", "Granica";
- dramat "Dom kobiet";
- opowiadanie "Medaliony" - relacja o zbrodniach hitlerowskich;
- szkice, dzienniki.

TADEUSZ BOROWSKI (1922-1951)

- prozaik, poeta, publicysta;
- w zbiorach opowiadań "Byliśmy w Oświęcimiu", "Kamienny świat", "Pożegnanie z Marią" dał obraz rozpadu wartości humanistycznych i deprawacji człowieka w hitlerowskim systemie masowej zagłady;
- "Opowiadania": "Pożegnanie z Marią" - to nie bohaterska walka z okupantem, ale interesy, walka o jak "najlepszy" byt; "U nas w Auschwitzu", "Ludzie, którzy szli" - próba "dostosowania" się do okoliczności i życia obozowego; "Proszę państwa do gazu".

MIRON BIAŁOSZEWSKI (1922-1983)

- stworzył własny typ liryki opartej na zasadach eksperymentu językowo-poetyckiego;
- zbiory: "Obroty rzeczy", "Było i było";
- utwory dramatyczne;
- "Pamiętnik z powstania warszawskiego" - bohater zbiorowy.

JERZY ANDRZEJEWSKI (1909-1983)

- "Ład serca" - powieść o problematyce moralnej;
- "Noc" - zbiór opowiadań okupacyjnych;
- "Popiół i diament" - powieść o powojennych konfliktach politycznych (walka PPR z AK);
- metaforyczne opowieści historyczne ("Ciemności kryją ziemię", "Bramy raju") i współczesne ("Złoty lis", "Idzie skacząc po górach").

TADEUSZ RÓŻEWICZ (ur. 1921)

- poeta, dramaturg, prozaik;
- od doświadczeń wojenno-okupacyjnych przeszedł ku problemom moralnym współczesnej cywilizacji;
- poeta moralista, najbardziej przeraża go brutalne zobojętnienie na losy innych ludzi;
- zbiory wierszy i poematy: "Niepokój", "Głos Anonima";
- dramat groteskowy "Świadkowie";
- "Ocalony" - "Mam dwadzieścia cztery lata / ocalałem / prowadzony na rzeź"; w obliczu wojny utraciły sens dotychczas funkcjonujące pojęcia etyczne - cnota, występek, prawda i kłamstwo, męstwo i tchórzostwo okazały się pustymi wyrazami;
- "Krzyczałem w nocy" - podmiot liryczny wyznaje, że umarli wciąż stoją przed jego oczyma;
- dramat "Kartoteka" - człowiek w kilku rolach: dyrektor operetki, maturzysta, polski partyzant; jego wiek zmienia się, ma wiele imion; jest bierny - Chór Starców wzywa go, aby coś zrobił, aby posuwał akcję naprzód; nie wie, jaki ma cel w życiu, jakie są jego poglądy polityczne, czy wierzy w zbawienie; ukazany został w utworze przeciętny, współczesny Polak.

SŁAWOMIR MROŻEK (ur. 1930)

- dramaturg i prozaik;
- groteskowo-satyryczne opowiadania ("Słoń");
- "Tango" - dramat idei; dekoracje przedstawiają świat pomylenia, przypadkowości, niechlujstwa (od czasu śmierci dziadka stoi katafalk, kołyska 25-letniego Artura); brak zasad w stosunkach międzyludzkich.

CZESŁAW MIŁOSZ (ur. 1911)

- poeta, eseista, powieściopisarz, tłumacz poezji i Biblii;
- powieści: "Dolina Issy", "Zdobycie władzy";
- tomy esejów: "Zniewolony umysł" (1953), "Rodzinna Europa" (1959), "Ziemia Ulro" (1977);
- "Campo di Fiori" - poeta mówi o obojętności ludzi wobec bohaterstwa, cudzego nieszczęścia, cierpienia czy śmierci - na placu Campo di Fiori przed wiekami został stracony Giordano Bruno; mimo egzekucji życie w mieście toczyło się normalnie, podobnie jak w Warszawie w czasie okupacji;
- "Piosenka o końcu świata" - czytelnik obserwuje pogodzenie się podmiotu lirycznego z faktem, że oto koniec świata "staje się już"; oczekiwany kataklizm jednak nie nadchodzi - Staruszek mówi, że świat kończy się dla każdego innego dnia, każdego dnia ktoś umiera, a spokój i pogodę życia osiągnie tylko ten, kto uświadomi sobie konieczność śmierci;
- Nagroda Nobla.

ALBERT CAMUS (1913-1960)

- pisarz francuski zbliżony do egzystencjalizmu;
- powieści: "Obcy", "Dżuma";
- dramaty: "Kaligula", "Stan oblężenia";
- eseje: "Mit Syzyfa", "Człowiek zbuntowany";
- Nagroda Nobla.

ERNEST HEMINGWAY (1899-1961)

- wybitny prozaik amerykański;
- nowy styl - prostota, lapidarność wypowiedzi, potoczne słownictwo, ograniczony komentarz odautorski;
- w jego utworach świadomości tragizmu ludzkiego losu towarzyszy afirmacja świata i humanistycznych wartości indywidualnego heroizmu;
- powieści i nowele: "Pożegnanie z bronią" (1929), "Zielone wzgórza Afryki" (1930), "Biedni i bogaci" (1937), "Komu bije dzwon" (1940), "Stary człowiek i morze" (1954);
- Nagroda Nobla.

MICHAŁ SZOŁOCHOW (1905-1984)

- pisarz rosyjski;
- epopeja "Cichy Don";
- powieść "Zorany ugór";
- opowiadanie "Los człowieka";
- Nagroda Nobla.

Podobne tematy

Walka z ciemnotą i zacofaniem w "Monachomachii"

"Monachomachia czyli wojna mnichów" jest poematem...

Dlaczego ojciec Goriot jest postacią tragiczną ?

"Ojciec Goriot" to powieść Honoriusza Balzaca,...

Przykłady ludzkich postaw moralnych, czynów, zachowań i uczuć

postawa uczciwej i wytrwałej pracy oraz uczynności...

"Wojna nie jest przygodą (...) Wojna jest chorobą."

Antoine de Saint-Exupery był pisarzem. Był też...

Żródła: wikipedia.pl, teksty nadesłane

Serwis matura memento.pl jest serwisem społecznościowym, publikuje materiały nadesłane przez internautów i nie odpowiada za treść umieszczanych tekstów oraz komentarzy. Serwis matura memento.pl dokłada wszelkich starań, aby weryfikować nadsyłane materiały oraz dbać o ich zgodność z polskim prawem.
  

Ebooki edukacyjne

Dobre wypracowania
Jak samodzielnie pisać wypracowania i otrzymywać z nich wysokie oceny bez większego wysiłku?

Jak zdać egzamin?
Poznaj metody i sztuczki, aby bezstresowo i zawsze pozytywnie zdać każdy egzamin!

Techniki pamięciowe dla każdego
Jak wykorzystać moc swojego umysłu poprzez efektywne techniki pamięciowe i zapamiętać wszystko czego potrzebujesz?

Szybka nauka języków obcych
Jak szybko i skutecznie uczyć się języków obcych, wykorzystując możliwości własnego umysłu?

Szybka nauka
93 specjalne ćwiczenia, dzięki którym nauka nie będzie sprawiać Ci problemów